Integracja robota z PLC to połączenie kontrolera robota ze sterownikiem linii tak, żeby oba urządzenia wymieniały sygnały sterujące i bezpieczeństwa. Protokół zależy od producenta sterownika. Ten wpis opisuje cele ze sterownikami Siemens S7 (S7-1200, S7-1500, TIA Portal), w których PLC łączy się z robotem przez sieć PROFINET: sterownik jest kontrolerem sieci, robot jej urządzeniem, a funkcje bezpieczeństwa przechodzą tym samym kablem w protokole PROFIsafe. Sterowniki innych marek mają własne sieci, np. Allen-Bradley pracuje w EtherNet/IP z CIP Safety.
Jak wygląda podział ról między PLC a robotem?
Sterownik PLC decyduje o kolejności pracy całej stacji, a robot wykonuje zlecone zadania i raportuje ich wynik. PLC wie, jaki typ detalu przyjechał, czy przyrząd jest zamknięty i czy następna stacja jest wolna. Robot wie, gdzie jest jego ramię, który program wykonuje i czy chwytak potwierdził detal.
Dzięki takiemu podziałowi logika robota zostaje prosta i powtarzalna: czekaj na zlecenie, wykonaj program, zgłoś koniec. Cała wiedza o sekwencji linii jest zebrana w jednym miejscu, w programie PLC, gdzie utrzymanie ruchu ma ją pod ręką w środowisku sterownika (przy Siemensie w TIA Portal) razem z diagnostyką pozostałych urządzeń. Tak działa większość cel w motoryzacji, a standardy koncernów (VASS, Daimler Integra, BMW TMO) opisują ten podział wprost.
Jak PROFINET łączy sterownik Siemens S7 z robotem?
PROFINET to przemysłowy Ethernet, podstawowa sieć sterowników Siemens S7-1200 i S7-1500, które mają jej porty wbudowane w CPU. Sterownik pełni w niej rolę kontrolera IO (IO controller), a kontroler robota rolę urządzenia IO (IO device). Robot jest więc dla PLC kolejnym węzłem sieci, tak jak wyspa zaworowa albo napęd, tylko z dużo większą liczbą sygnałów.
Do połączenia potrzebne są trzy elementy:
- plik GSDML: opis urządzenia w formacie XML, który dostarcza producent robota, a programista importuje do projektu sterownika w TIA Portal. Plik musi pasować do wersji oprogramowania kontrolera;
- nazwa urządzenia PROFINET: PLC odnajduje robota w sieci po nazwie nadanej w projekcie, nie tylko po adresie IP, więc w kontrolerze robota musi być ustawiona ta sama nazwa;
- mapowanie obszaru danych: po obu stronach definiuje się ten sam blok bajtów wejść i wyjść, tak żeby każdy bit i każde słowo znaczyły to samo dla PLC i dla robota.
Wymiana danych jest cykliczna: sterownik i robot odświeżają cały obszar wymiany w czasie rzędu milisekund, więc żaden sygnał nie wymaga osobnego zapytania. W zdecydowanej większości aplikacji z robotem wystarcza tryb RT (Real-Time), a tryb IRT (Isochronous Real-Time) z krótkimi, zsynchronizowanymi cyklami stosuje się głównie przy napędach, które muszą pracować w takt.
Producenci robotów, z którymi pracuje się na liniach automotive, udostępniają interfejs PROFINET z opcją PROFIsafe. Kontroler KUKA KR C5 ma certyfikat PROFINET z profilami PROFIsafe i PROFIenergy, ABB OmniCore pracuje jako urządzenie PROFINET, a FANUC oferuje PROFINET Safety współpracujący z funkcjami DCS.
PROFINET i PROFIsafe nie są jednak językiem każdego PLC. Na liniach ze sterownikami Allen-Bradley ten sam układ ról buduje się w sieci EtherNet/IP, a funkcje bezpieczeństwa przechodzą w protokole CIP Safety. Kontrolery robotów mają opcje dla obu sieci, więc protokół wybiera się pod sterownik linii, nie pod robota.
Starsze i bardzo proste stanowiska łączą robota z PLC przewodami: każdy sygnał to osobne wejście lub wyjście 24 V. Taki interfejs jest czytelny, ale każda zmiana oznacza nowe przewody, a diagnostyka kończy się na stanie lampki wejścia.
Jakie sygnały I/O wymienia sterownik PLC z robotem?
Sterownik PLC wysyła do robota zlecenie i zezwolenia, a robot odsyła swój stan i wynik zadania. Dokładny układ bitów zależy od standardu zamawiającego i producenta robota, ale grupy sygnałów powtarzają się na każdej linii:
| Kierunek | Sygnały | Po co |
|---|---|---|
| PLC → robot | zezwolenie na ruch, start, numer programu lub typu detalu, potwierdzenie błędu | robot rusza tylko wtedy, gdy stacja jest gotowa, oraz wie, który wariant wykonać |
| robot → PLC | gotowość, program w toku, robot w pozycji bazowej, zadanie zakończone, kod błędu | PLC prowadzi sekwencję i pokazuje operatorowi przyczynę zatrzymania |
| w obie strony | zwolnienie i zajęcie stref wspólnych | robot i przyrząd (albo drugi robot) nie wjeżdżają w tę samą przestrzeń |
| robot ↔ PLC | stany chwytaka, czujników i narzędzia | PLC widzi, czy detal jest w chwytaku, zanim zamknie przyrząd |
Numer programu działa jak zlecenie: PLC wystawia numer typu, potwierdza jego ważność, a robot uruchamia odpowiedni program i odsyła potwierdzenie. Dzięki temu jeden robot obsługuje kilka wariantów detalu bez zmian w programie PLC poza tabelą typów.
Najwięcej przestojów rodzi się na styku tych sygnałów:
- „w pozycji” wysłane w punkcie przelotowym: robot zgłasza zakończenie ruchu, zanim fizycznie dojechał, a PLC zamyka przyrząd na ramieniu w ruchu;
- oczekiwanie bez limitu czasu: robot albo PLC czeka na sygnał, którego nie będzie, a stanowisko stoi bez komunikatu;
- brak kodów błędów: PLC wie tylko, że robot nie jest gotowy, więc utrzymanie ruchu idzie do szafy robota, zamiast odczytać przyczynę na panelu HMI;
- błędne mapowanie: bajt przesunięty o jedną pozycję po jednej stronie zmienia znaczenie wszystkich kolejnych sygnałów.
Interfejs, w którym robot przekazuje do PLC kod przyczyny zatrzymania, skraca każdy przyszły postój stanowiska. Każdy z tych sygnałów sprawdza się osobno przed pierwszym ruchem w automacie, w ramach procedury IO Check.
Szukasz integratora, który połączy sterownik Siemens z robotem na Twojej linii?
Jak działa PROFIsafe w integracji robota ze sterownikiem Siemens?
PROFIsafe to protokół, który przesyła sygnały bezpieczeństwa tym samym kablem PROFINET co zwykłe dane. Sieć jest dla niego tzw. czarnym kanałem (black channel): protokół nie zakłada, że kabel, przełączniki czy moduły komunikacyjne działają bezbłędnie, tylko sam wykrywa każdy błąd transmisji. Według PROFIBUS & PROFINET International protokół nadaje się do aplikacji do SIL 3 (IEC 61508, IEC 62061) oraz kategorii 4 i PL e (ISO 13849-1) i jest opisany w normie IEC 61784-3.
W celi z robotem rolę hosta bezpieczeństwa (F-Host) pełni sterownik Siemens w wersji bezpieczeństwa (F-CPU), np. S7-1500F albo S7-1200F, a kontroler robota jest urządzeniem bezpieczeństwa (F-Device). Każdy telegram PROFIsafe ma numer kolejny, sumę kontrolną CRC i adres F urządzenia, a odbiorca pilnuje czasu, w jakim musi przyjść następny telegram. Brak telegramu, zły numer albo zły adres powoduje przejście w stan bezpieczny.
Przez PROFIsafe płyną zwykle sygnały w obie strony:
- z linii do robota: zatrzymanie awaryjne z pulpitów i ogrodzenia, otwarte drzwi celi, zezwolenie na pracę w trybie automatycznym;
- z robota do linii: zatrzymanie awaryjne z panelu robota, stany bezpiecznych stref i prędkości z pakietów KUKA SafeOperation, ABB SafeMove albo FANUC DCS, np. „robot poza strefą załadunku”, po którym operator może wejść do przyrządu.
Wyzwaniem jest tu czas monitorowania telegramów. Ustawiony za krótko zatrzymuje stanowisko przy chwilowym obciążeniu sieci, choć nic niebezpiecznego się nie dzieje. Ustawiony za długo wydłuża czas reakcji całego obwodu bezpieczeństwa, a od czasu reakcji zależy wymagana odległość osłon od strefy niebezpiecznej. Parametry PROFIsafe są częścią analizy bezpieczeństwa maszyny, nie ustawieniem sieci, więc ich zmiana na obiekcie wymaga ponownej walidacji.
Pakiety bezpieczeństwa robotów mają też praktyczną zaletę: strefy i ograniczenia prędkości liczy kontroler robota, a sterownik bezpieczeństwa dostaje gotowy wynik jako sygnał bezpieczny. Pozwala to zmniejszyć wygrodzenie celi albo wpuścić operatora do strefy załadunku bez zatrzymywania robota w całej celi.
Jak sprawdza się interfejs PLC-robot przed startem produkcji?
Interfejs sprawdza się w trzech krokach: najpierw każdy sygnał osobno, potem sekwencje, a na końcu funkcje bezpieczeństwa z udziałem osoby odpowiedzialnej za walidację. Kolejność jest ważna, bo test sekwencji na niesprawdzonych sygnałach daje błędy, których przyczyny trudno szukać.
- Test sygnałów: każdy bit w obu kierunkach, z porównaniem do listy interfejsu, łącznie z sygnałami grupowymi, takimi jak numer programu.
- Test sekwencji: praca w trybie automatycznym na wszystkich typach detali, zatrzymanie w środku cyklu, brak detalu, restart po interwencji operatora.
- Walidacja bezpieczeństwa: zadziałanie każdego wyłącznika awaryjnego, drzwi i strefy, z pomiarem reakcji i protokołem.
Coraz więcej z tej pracy przesuwa się przed montaż. Program PLC i wirtualny kontroler robota łączy się w symulacji, a interfejs testuje na modelu celi, zanim sprzęt stanie na hali. Takie podejście opisuje case study wirtualnego rozruchu.
Ciekawym kierunkiem jest przeniesienie programowania ruchu robota do samego sterownika PLC. Siemens udostępnia w TIA Portal bibliotekę SIMATIC Robot Library, której specyfikację opracował razem z producentami robotów, m.in. ABB, FANUC, KUKA, Kawasaki, Stäubli i Yaskawa. Programista PLC wywołuje w niej ruchy robota standardowymi blokami, bez znajomości języka danego producenta.
Tak łączyliśmy sterowniki Siemens S7-1500 z robotami KUKA przy linii produkcyjnej silnika elektrycznego eATS2.0 dla Daimler AG, gdzie komunikacja szła przez PROFINET, a funkcje bezpieczeństwa przez PROFIsafe, zgodnie ze standardem Powertrain. Układ sygnałów narzucony przez koncern opisuje wpis o standardzie VASS.
W Twoim zakładzie nie ma programisty PLC Siemens? Odezwij się, a jako integrator napiszemy program i uruchomimy linię z robotami.
FAQ
Źródła
- PROFIBUS & PROFINET International, PROFIsafe (czarny kanał, SIL 3, PL e, IEC 61784-3): https://www.profibus.com/technologies/profinet/profiles/profisafe
- PROFIBUS & PROFINET International, PROFINET System Description (mechanizmy PROFIsafe).
- PROFIBUS & PROFINET International, katalog produktów: KUKA KR C5 (PROFINET, PROFIsafe, PROFIenergy).
- ABB Robotics, Application manual „PROFINET Controller/Device” (RobotWare 7) oraz „Functional safety and SafeMove”.
- FANUC, PROFINET Safety dla robotów z DCS: https://www.fanucamerica.com/products/software/robot/profinet
- Siemens, komunikat o SIMATIC Robot Library dla TIA Portal.




